powrót
Διδαχή · Didache - Nauka Pana przekazana przez dwunastu wysłanników poganom - zdjęcie

Διδαχή · Didache - Nauka Pana przekazana przez dwunastu wysłanników poganom

Didache /(gr.) Διδαχὴ/ lub Nauka dwunastu apostołów – krótki traktat starożytnego judeochrześcijaństwa, jedno ze starszych pism Ojców Apostolskich. Niewłączany do kanonu Nowego Testamentu (apokryf), z wyjątkiem 81 księgowego kanonu etiopskiego. Tekst ten jest starszy od niektórych najmłodszych ksiąg Nowego Testamentu.

Pełny tytuł dzieła to Nauczanie Pana do narodów przekazane przez dwunastu apostołów. Po grecku brzmi: Διδαχὴ κυρίου διὰ τῶν δώδεκα ἀποστόλων τοῖς ἔθνεσιν (Didache kyriu dia ton dodeka apostolon tois ethnesin). Dzieło to jest anonimowe, powstało pod koniec I wieku n.e. na terenie Syrii. Zalicza się je do pism Ojców Apostolskich. Składa się z kilku różnych tekstów. Dzieli się na dwie główne części. Pierwsza jest podobna w przekazie do ewangelii synoptycznych. Druga przedstawia Jezusa jako Mesjasza.

Didache jest jednym z najstarszych źródeł chrześcijańskich. Pozostaje jeszcze pod silnym wpływem judaizmu. Antyczny tekst zaginął, przez długi czas znany był tylko z cytatów w pismach ojców Kościoła. Didache odkrył dopiero w 1873 r. w bibliotece Hospicjum św. Krzyża w Konstantynopolu metropolita Filoteos Bryennios w rękopisie z 1056 r. Wydał go w 1883 r. w Konstantynopolu, a już rok później Adolf von Harnack wydał Didache również w Berlinie. Fragmenty tekstu zostały także znalezione w Oksyrynchos (P. Oxy 1782) i pochodzą z IV wieku.

Didache stała się prototypem Konstytucji apostolskich, Kanonów apostolskich oraz Didaskaliów apostolskich. W starożytności cieszyła się tak wielkim autorytetem, że wielu pisarzy zaliczało ją do ksiąg kanonicznych Nowego Testamentu (m.in. Klemens Aleksandryjski). W IV wieku zaczęto ją umieszczać wśród apokryfów (Atanazy Wielki, Rufin z Akwilei). Współcześnie stanowi bezcenne źródło do historii liturgii, historii Kościoła i prawodawstwa kościelnego.

za wikipedia.pl - http://pl.wikipedia.org/wiki/Didache

Διδαχή · Didache

Tytuł oryginalny:
Διδαχὴ Κυρίου διὰ τῶν Δώδεκα Ἀποστόλων τοῖς ἔθνεσιν
(Didache Kyriou dia ton Dodeka Apostolon tois ethnesin)

W oparciu o tekst grecki:
Apostolic Fathers, (red.) Kirsopp Lake
Dostęp na: http://www.ccel.org/ccel/lake/fathers2.html

Wydanie 1.0 z 05.02.2011

Zezwala się na bezpłatne kopiowanie, drukowanie i rozpowszechnianie niniejszego tekstu oraz opracowania w niezmienionej formie.

Wszelkie uwagi można zgłaszać na adres mailowy: metargem.sefer [at] gmail.com

Διδαχή · Didache

SKRÓTY

Skróty tytułów ksiąg biblijnych
Rdz., Wj., Kpł., Lb., Pwt., Joz., Sdz., Rut., 1-2Sam., 1-2Krl., 1-2Krn., Ezd., Neh., Est., Hi., Ps., Prz., Koh., Pnp., Iz., Jer., Lam., Ez., Dan., Oz., Jl., Am., Abd., Jon., Mich., Nah., Hab., Sof., Agg., Zach., Mal., Mat., Mk., Łk., Jan., Dz., Rz., 1-2Kor., Gal., Ef., Flp., Kol., 1-2Tes., 1-2Tym., Tyt., Flm., Heb., Jak., 1-2Ptr., 1-3J., Jud., Obj.

Wyjaśnienie odnośników do literatury pozabiblijnej
Syr. — Księga Syracha
Szabbat — Traktat Szabbat w Talmudzie Babilońskim
Tob. — Księga Tobiasza

Wyjaśnienie użytych w tekście oznaczeń
[ ] — W nawiasach kwadratowych umieszczono słowa, które nie znajdują się w tekście oryginalnym, lecz wydają się być niezbędne dla zrozumienia sensu tekstu lub dla zachowania poprawności stylistycznej przekładu
* — Gwiazdka odsyła do przypisów znajdujących się na dole strony. Zawierają one odnośniki do tekstów biblijnych i pozabiblijnych oraz wyjaśnienia językowe.
ab — Kursywą oznaczono występujące w tekście cytaty.

W odnośnikach do wersetów biblijnych stosowany jest zapis X. 1:2, gdzie X oznacza księgę, 1 - rozdział, a 2 werset(y). W odniesieniach do całych rozdziałów stosowany jest zapis X. 1

Διδαχή · Didache

NAUKA PANA PRZEKAZANA PRZEZ DWUNASTU WYSŁANNIKÓW POGANOM

Διδαχὴ Κυρίου διὰ τῶν Δώδεκα Ἀποστόλων τοῖς ἔθνεσιν

I

Dwie Drogi: Droga Życia

1 Istnieją dwie drogi - jedna Życia i jedna Śmierci,* a między tymi dwiema drogami jest wielki rozdźwięk!
2 A zatem droga Życia jest następująca:
po pierwsze - będziesz kochał Boga,* który cię uczynił,
po drugie - [będziesz kochał] swojego bliźniego tak, jak samego siebie,*
natomiast wszystkiego, czego nie chciałbyś, aby się stało tobie i ty drugiej osobie nie czyń.*
3 Słowa te mają następujące rozwinięcie:*
mówcie dobrze o tych, którzy mówią o was źle
i módlcie się za ludzi wam wrogich,
a pośćcie za waszych prześladowców
.*
Bo co to ma być za łaskawość,* jeśli kochacie [tylko] tych, którzy i was kochają?
Czyż nie i poganie postępują tak samo?*
Ale wy kochajcie tych, którzy was nienawidzą,* a nie będziecie mieli wrogów!
4 Trzymaj się z dala od cielesnych pożądliwości wynikających z upadłej fizyczności.*
Jeśliby ktoś uderzył cię w prawy policzek, nadstaw mu i drugi,*
a będziesz bez żadnego braku.*
Jeśliby ktoś zażądał od ciebie, byś szedł z nim jedną milę, idź z nim i dwie.*
Jeśliby ktoś zabrał ci twój płaszcz, daj mu nawet i tunikę.*
Jeśliby wziął ktoś od ciebie jakąś twoją własność, nie domagaj się [od niego] zwrotu,*
ponieważ nawet nie możesz [tego uczynić].
5 Każdemu, kto prosi cię [o coś], daj i nie domagaj się zwrotu,*
ponieważ Ojciec pragnie dać każdemu z własnych życzliwych darów.*
Szczęśliwy ten, kto daje zgodnie z nakazem,* ponieważ [w ten sposób] jest niewinny!
Marny los tego, kto bierze!
Wprawdzie jeśli ktoś bierze, ponieważ ma potrzebę - jest niewinny.
Natomiast ten, kto nie ma potrzeby, zda sprawę z tego, dlaczego wziął i w jakim celu; będąc w więzieniu, zostanie przesłuchany dokładnie w sprawie tego, co uczynił i nie wyjdzie stamtąd, dopóki nie zwróci ostatniego grosza.*
6 Ale i o tym z drugiej strony powiedziano:
Niech [nawet] spoci się w twoich rękach twoja jałmużna, dopóki nie dowiesz się, komu [ją] dajesz.*


*1:1 Por. Pwt. 30:19; Ps. 1; Prz. 1-9; Mat. 7:13n.
*1:2 „Boga” — por. Pwt. 6:5, 11:1; Mat. 22:37n; Mk. 12:29n; Łk. 10:25-28; „siebie” — por. Kpł. 19:18; Mat. 22:39; Mk. 12:31-33; Łk. 10:25-28; Rz. 13:9n; Gal. 5:14; Jak. 2:8; „czyń” — por. Mat. 7:12; por. również Tob. 4:15; Szabbat 31a.
*1:3 „rozwinięcie” — gr. ἡ διδαχή – nauczanie, wykład, wyłożenie, wyjaśnienie, por. Mat. 7:28; „prześladowców” — por. Mat. 5:44; „łaskawość” — por. Mat. 5:45; Łk. 6:32-34; „samo” — por. Mat. 5:46n; „nienawidzą” — por. Mat. 5:44; Łk. 6:27.
*1:4 „cielesnych pożądliwości, wynikających z upadłej fizyczności” — gr. τῶν σαρκικῶν καὶ σωματικῶν ἐπιθυμιῶν – dosł. „cielesnych i cielesnych pragnień”. Występują tu dwa gr. określenia tłumaczone jako „cielesny”: jedno pochodzące od gr. σάρξ – „mięso, tkanka, ciało; symbolizuje też upadłą ludzką naturę”; drugie zaś od gr. σῶμα – „ciało, całe ciało, kształt ciała, coś, co rzuca cień”. Dla przykładu: ludzie i zwierzęta posiadają to samo σάρξ, lecz różne σῶμα. Por. 1Ptr. 2:11; „drugi” — por. Mat. 5:39; Łk. 6:29; „bez żadnego braku” — gr. τέλειος – „doskonały, ukończony, dojrzały, bez braku”; por. Mat. 5:48; „dwie” — por. Mat 5:41; „tunikę” — por. Mat. 5:40; Łk. 6:29; „zwrotu” — por. Łk. 6:30.
*1:5 „zwrotu” — por. Pwt. 15:7; Mat. 5:42; Łk. 6:30; „z własnych życzliwych darów” — gr. ἐκ τῶν ἰδίων χαρισμάτων - „z własnych łask, łaskawych darów (charismata)”; „nakazem” — por. Pwt. 15:7; Dz. 20:35; „grosza” — por. Mat. 5:26; Łk. 12:59.
*1:6 Por. Syr. 12:1,7.


II

Drugie przykazanie

1 *Natomiast oto druga zasada Nauki:
2 Nie będziesz mordował,
nie będziesz cudzołożył,
nie będziesz uwodził chłopców,
nie będziesz oddawał się rozpuście,
nie będziesz kradł,
nie będziesz zajmował się magią,
nie będziesz zajmował się przyrządzaniem mikstur,
nie zamordujesz dziecka dokonując aborcji,
ani nie zabijesz już narodzonego,
nie będziesz pożądał tego, co należy do bliźniego.
3 Nie będziesz fałszywie przysięgał
nie będziesz fałszywie zeznawał,
nie będziesz nikogo obmawiał,
nie będziesz chował urazy.
4 Nie będziesz chwiejny w myśleniu,
ani zwodniczy w mówieniu,
ponieważ zwodniczość jest pułapką śmierci.
5 [Krótko mówiąc] - niech twoje słowa nie będą ani kłamliwe, ani puste, ale poparte czynem.
6 Nie będziesz chciwy,
ani zachłanny,
ani obłudny,
ani złośliwy,
ani zarozumiały.
Nie poweźmiesz żadnego złego zamiaru wobec twojego bliźniego.
7 Nie będziesz nienawidził żadnej osoby,
natomiast jednych będziesz ganił,
o innych będziesz się modlił,
a jeszcze innych będziesz kochał bardziej, niż własne życie.*


*2:1-7 Fragment rozszerza przykazania z Wj. 20:13-17, a także być może Kpł. 19:11-18.
*2:7 „życie” — gr. τὴν ψυχήν – „dusza, życie, jako coś osobistego, indywidualnego (uczucia, pragnienia, plany), ale również indywidualny dar życia, tchnienie życia, jakie posiada człowiek.”


III

Zagrożenia grzechu

1 Moje dziecko,* uciekaj od wszelkiego zła i od wszystkiego, co je przypomina:
2 Nie gniewaj się, ponieważ gniew prowadzi do morderstwa;
nie bądź zazdrosny,
ani kłótliwy,
ani łatwo wpadający w gniew,
ponieważ to wszystko rodzi morderstwa.
3 Moje dziecko, nie bądź pożądliwy, ponieważ żądza prowadzi do rozpusty;
nie bądź obraźliwy,
ani wyniosły,
ponieważ to wszystko rodzi cudzołóstwa.
4 Moje dziecko, nie zajmuj się wróżbiarstwem, bo to prowadzi do bałwochwalstwa;
nie bądź zaklinaczem,
ani astrologiem,
ani dokonującym rytualnych oczyszczeń,*
ani nawet nie pragnij oglądać żadnej z tych rzeczy,
ponieważ to wszystko rodzi bałwochwalstwo.
5 Moje dziecko, nie bądź kłamcą, ponieważ kłamstwo prowadzi do kradzieży;
nie kochaj pieniędzy,
ani nie szukaj próżnej chwały,
ponieważ to wszystko rodzi kradzieże.
6 Moje dziecko, nie bądż plotkarzem, ponieważ to prowadzi do pomówienia;
nie bądź samowolny,
ani źle usposobiony,
ponieważ to wszystko rodzi pomówienia.

Łagodność i pokora

7 Ale bądź łagodny, jako że to łagodni odziedziczą ziemię.*
8 Bądź nieskłonny do gniewu
i miłosierny,
i nie złośliwy,
i cichy,
i dobry
oraz zawsze przejęty słowami, które usłyszałeś.*
9 Nie wynoś się, ani nie dopuszczaj do swojej duszy zuchwalstwa.
Nie wiąż swojej duszy z ludźmi wyniosłymi, ale obracaj się wśród ludzi prawych i uniżonych.
10 Rzeczy, które ci się przytrafiają, przyjmuj jako dobre, wiedząc, że nic się nie dzieje bez Boga.

 


3:1 Por. 1J.
*3:4 Chodzi o pogańskie oczyszczenia rytualne stanowiące element życia codziennego wyznawców pogańskich kultuów i religii.
*3:7 Por. Ps. 37:11; Mat. 5:5.
*3:8 Por. Iz. 66:2.


IV

Życie wśród świętych

1 Moje dziecko, tego, kto przekazuje ci Słowo Boga, wspominaj nocą i dniem,* darz go także szacunkiem tak, jak Pana, ponieważ tam, gdzie mówi się o [Jego] panowaniu, tam też jest Pan.
2 Każdego dnia szukaj towarzystwa* świętych, abyś mógł odpocząć przy ich słowach.
3 Nie powoduj rozłamu:
pogódź skłóconych,
sądź sprawiedliwie,
nie bądź stronniczy przy ganieniu upadków.
4 Nie bądź chwiejny w osądzie tego, kto jest [winny], a kto nie.
5 Nie wyciągaj chętnie rąk, aby brać,
ani nie bądź powściągliwy przy dawaniu.
6 Jeślibyś miał coś [zarobionego] przez twoje ręce,
będziesz dawał okup za twoje grzechy.
7 Nie zawahasz się dać,
ani dając nie będziesz narzekał:
będziesz wiedział bowiem, kto jest Dobrym Odpłacicielem twojej zapłaty.
8 Nie odwrócisz się od potrzebującego,
ale wszystkim będziesz się dzielić ze swoim bratem, i nie powiesz, że te rzeczy są twoją własnością.*
Jeśli bowiem macie wspólny udział w tym, co nieśmiertelne,
o ileż bardziej [powiniście mieć] w [rzeczach] śmiertelnych.*

Wychowanie, panowie i niewolnicy

9 Nie zaniedbasz swojego syna, ani swojej córki, ale od młodości będziesz uczył [ich] bojaźni w stosunku do Boga.
10 Nie będziesz ze złością wydawał poleceń swojemu niewolnikowi, ani swojej niewolnicy, którzy pokładają nadzieję w tym samym Bogu, [co ty], aby nie przestali bać się Boga, który jest nad [wami] obojgiem, ponieważ nie przyszedł On powołać [ludzi] według ich pozycji, ale tych, których Duch przygotował.
11 Natomiast wy, niewolnicy, bądźcie podporządkowani swoim panom, jak odwzorowaniu Boga. z szacunkiem i bojaźnią.

Wierność Słowu

12 Będziesz nienawidził wszelkiej obłudy i wszystkiego, co nie jest miłe Panu.
13 Nie porzucisz przykazań Pana, ale będziesz strzegł wszystkiego, co przejąłeś, ani nie dodając, ani nie usuwając [z tego niczego].*
14 Będziesz wyznawał swoje upadki pośród społeczności* i nie przyjdziesz na modlitwę mając nieczyste sumienie.
Taka jest droga Życia!


*4:1 Por. Heb. 13:7.
*4:2 „towarzystwa” — gr. τὰ πρόσωπα - dosł. „twarze, oblicza, obecności”.
*4:8 „własnością” — por. Dz. 4:32; „śmiertelnych” — por. Rz. 15:27.
*4:13 Por. Pwt. 4:2, 12:32.
*4:14 „społeczności” — gr. ἐκκλησία – „zgromadzenie, zebranie, społeczność, zwołanie”.